Fip Nedir? Neden olur? Niçin düzelmez? Nasıl düzelir? Kimler sorumlu?

Öncelik ile bilinmesini isterim.

Bu derleme tamamen kişisel kanaatim olup, 21 Aralık 2023 ve bu tarihe kadar sokak dostum olan 2 yaşındaki "Oğluş" ile yaşadığım Fip süreci için kaleme alınmıştır.Kişisel olarak edindiğim tecrübe ve bilgilere dayalıdır.Kesin,kati,bilimsel, tescillenmiş,teyid edilmiş,doğruluğu yoktur.Sadece merak,ilgim,alakam için derlenmiştir.

Fip Nedir? Neden olur? Niçin düzelmez? Nasıl düzelir? Kimler sorumlu? ( Bana göre)

Fip nedir?1940'lı yıllarda Nepal'deki kedilerde ortaya çıkmış 1960'larda viral (kısa zamanda yüzbinlere bulaşabilen) olduğu anlaşılmış, 1972 yılında kuru veya ıslak çeşidi olmak üzere direk olarak bağışıklık sistemini etkilediği kanıtlanmıştır.İleri düzeydeki Fip hastası kedilere,gerektiğinde Ötenazi (uyutma) Veterinerler tarafından belirtilmektedir.Temas ve dışkı yoluyla diğer kedilere bulaşabilen hastalığın,barınaklarda ve sokak kedilerinde görülme olasılığı çok daha fazladır.

Fip neden olur?Korona virüsün sebep olduğu, bağışıklığın düşmesi ile birlikte karın zarında yangı ve sıvı birikmesi sonucu ortaya çıkan ıslak fip,yine korona virüsün sebep olduğu,bağışıklığın düşmesi ile birlikte iç organlarda nodüler büyüme ile ortaya çıkan kuru fip ile gerçekleşir.

Fip niçin düzelmez?Virüstür,Veteriner kontrolünde başta kesin tanı,sonrasında fip ilacı kullanımı,bunların yanısıra karaciğer,vitamin destekleyici oldukça yoğun ilaçların ek takviye olarak kullanılması,bunların yanında 24 saat; Felç,susuz,halsiz,başının dönme sine maruz bırakılmaması,karında sıvı birikmemesi,kabız veya ishal olmaması için masaj,egzersiz,ilaç saatleri düzenleyicisi olarak bakım ve gözetim altında tutulması şarttır.

Fip ilacı kullanılsa da sıvı birikimi veya kabızlık hayati önem taşımakta masaj ve egzersiz bunları engelleyebilmektedir.Çünkü;

1-Bacaklarının üzerine basıp yürüyemiyor.
2-Yürüyemediği için bağırsak esnek ve elastik çalışmıyor.
3-Yürürken olduğu gibi ön kollarını arka dirseği yardımı ile karnının altındaki bağırsağına basınç yaptırtamıyor.
4-Bağırsak,kedinin ayak ve kollarını elastik olarak bükerek yürür pozizyonundaki gibi (yuvarlak) hareket etmezse çalışır fakat sadece sarf etmeden çalışır.
5-Fip,kasları felçliymiş gibi yapar fakat buna göz ile göremediğimiz,karın iç kısmında bulunan bağırsak dokuları da dahildir.Fip,bu neden ile yani kabızlıktan ölümcüldür.

Çözüm?
1-Arka bacaklarının her bir tanesi; yürüyebiliyormuş gibi (dirseklerini öne arka ve arkaya kıvırma) /yalanabiliyormuş (pati kısmı yukarı gelecek şekilde havaya kaldırma) /koşuyormuş gibi kol ve bacakları öne doğru çekme,oturuyormuş gibi arka bacakların her birini karnına bastırma, uzanıyormuş gibi düz (sırtını sert bir yere koyup,bacak ve kolları arkaya doğru esnetme) ve tüm bunları yaparken yavaşça,esnekçe,sakince,kedilerin bir yerine zarar vermeden,buna itina ederek ama sırf,o istemiyor diye de bundan vazgeçilmemelidir.
2-Takviye kabızlık giderici,önleyici ürünler;
Bağırsak düzenleyici, kabızlık giderici olarak veteriner kontrolünde uygun ise verilmelidir.
Fakat bu ürünler sağlıklı bir bağırsağın düzenleyicisidir.
3-Masaj ve egzersiz (ikisi aynı değildir fakat ikisi uygulanmalıdır) ise özellik ile felçli ve aşırı derecede üşüten fipli hastalarda hareketsizlikten kaynaklanan,bağırsak (içindeki değil dışındaki) kas ve dokuların hareketini gerçekleştirir.
Böylece fipte olduğu gibi,kasları katılaşan bağırsak içinde biriken kaya gibi dışkıların atılmasını sağlar.
4-Felç ve fip hastasının bağırsak gibi anüs/ makat kaslarıda güçsüzdür,esnektir dolayısı ile yan/düz veya yattıkları şekilde asla ıkınamaz yani dışkı yapamazlar.
5-Bir çocuğa yaptırıyormuş gibi ona da çocuk gibi tutarak dışkı yaptırabilmek,şarttır.
6-Aksi durumda; Önce dışkı yapamayarak karında sancı/ağrı, ardından idrar yolları tıkanarak karında su toplama,ardından enfeksiyondan felçli veya fip'li (kas güçsüzlüğü) hasta ölüm tehlikesi yaşayabilmektedir.
7-Cindy kedim 13 sene felçli yaşadığından kabızlık nedir bilirim.Çareyi bunları ona yaparak 13 sene bulmuştum ve Oğluş'a da haftalarca uyguladım.
Fip kabızlık belirtileri; Kıvrık durma,sırtta kamburluk,eklem hareketlerinde sertlik,ıkınırken isteksizliktir.
Günlük 5 ml.halinde 5 defa verilmeye devam edilen toplam 25 ml. su yani 5 şeker kaşığı su, hasta olan kediyi günlük olarak önündeki tastan (normalken içtiği su yani çeşme veya arıtılmış su) su içmeye teşvik edecektir.
Unutmadan,kediler günlük (ilaçlar ile verilenler, yaş mama ile elde edilenler hariç) 30-50 ml.(yarım çay bardak) su muhakkak içmelidir.
Kabızlık başlamadan evvel devam edilmelidir. Yoksa kabızlık kaçınılmazdır.
Her birine ayrı ayrı olmak koşulu ile;
-2 kol ve dirseğe
-2 bacak ve dirseğe
-boyuna ve enseye
-sırt (öne/arkaya/sağa/sola)
-Önlere ve arkaya doğru uzatarak
Toplam günde en az 1 defa 20 dakika masaj ve egzersiz yapmak, "kabızlığa" yeterli olacaktır.
Fip olan hasta bir kedi günde 2 ciş ve en az 1 defa dışkıyı,kendisi (kimse yardım etmeden,dışkı yapması için bebek gibi tutmadan) yapamadığı sürece fip hastalığı,kedinizin peşini  bırakmayacaktır.
Fip nasıl düzelir?
Vereriner kontrolunde fip ilacı kullanarak,saatlerine sadık kalarak bakım ve gözetiminde ilgi,sevgi,alâka,masaj,egzersiz,ilaç saatlerini ayarlama,suyunu eksik bırakmama,aktif sabır ve istikrar ile devam etmekten vazgeçmeme ile düzelebilir.
Fipten kimler sorumlu?
Tek cümle ile hijyen kurallarına uymayan ve masaj/egzersiz/takviye su ihtiyacını karşılayamayan insanlar sorumludur.Neden;
Mikrop,tasta veya sokakta bekletilmiş,başka kedilerinde yediği birbirine bulaştılarabileceği mama ve suyu çok sever.Buna dikkat edilmeli Hijyene ve toplu şekilde kedilere mama vermeye, bunu yaparken haftalarca bekletmemeye.
Ön kollar ve iç ense kısmındaki dikkati çeken kemikte (yutak) kalıcı bir hasar oluşur ise 1.fip hap bittiğinde,2.'ye başlanılmadan evvelki bu arada 1,2 gün antibiyotikli yani fip ilacı verilmeden (10 gün ara olmalı, 2.'ci antibiyotiğe başlanılmadan) diye biliyorum.Gerekir ise bu 10 günlük arada hazır ilaç verilmemişken 2 gün daha bol su takviyesi (kendisi tastan içsede günlük 5 ml.'dan 5 defa toplamda 25 ml. su bedenindeki ilaçların idrar yolu ile atılabilmesi için verilmeye devam edilmelidir) sonrası diğer kalan 8 günde gerekiyor ise kontrole götürülmeli veterinerin kırık,çıkık,sert yutak vs.gibi vereceği her hangi bir ilaç bu 8 günde tüketilmelidir.
Fipli hasta sokak kedisi ise içtiği su çeşme suyu olmalıdır.Tedavi bitimi sonrasında sokakta da içebileceği,tadını arayıp susuz kalacağı damacana gibi özel/kaynatılmış/damıtılmış olmamalıdır.
Fipli hasta sokak kedisi ise mamaları pahalı olmalıdır.Sokakta yiyebileceği olmalıdır.(Oğluş'u 2 defa en az 1 hafta) aç/susuz önündeki mamayı yememiş buldum,su da bulamamış. Bunları bulsa da o yine aynı tadı aramıştır. Sonuç? 2 defa ölmek üzere bulunmuştur.Çünkü  mama ve suyu seçmiştir.
Tastaki su haftalarca bekletilmemelidir.Mümkün ise her gece tazelenmelidir.Mikroptan arındırılmalıdır çünkü kedi zaten mikrop tedavisi görmektedir.
Tas ile su verilmeye muhakkak devam edilmelidir.Tas uzağına değil mama sonrası muhakkak tam önüne konulmalıdır.7 dakika önünde bekletilmelidir ki,dinlenip içebilsin.

Şu an yazmak istediğim bunlardır.Yazdığım ve derlemiş bulunduğum bu bilgiler tamamen şahsi tecrübemdir.Bilimsel,teyid edilmiş,kesin ve kati bilgiler kesinlik ile değildir.Oğluş'umuzdan edindiğim kişisel derslerimdir.FIP teşhisi ve tedavisi için mutlaka Uzman bir Veteriner Hekime başvurulmalıdır.

Not; Bu derleme yalnızca kişisel bilgim kadarı ile bilgilendirme amaçlıdır. Tamamen kişisel düşüncelerimdir. Tanı, tedavi yerine geçmez.
Buna ve bu konulara benzer kişisel derleme yazılarım, çizimlerim "Hakkımda ve İletişim" bölümünde ki tarafıma ait sosyal ağ adreslerimde de mevcuttur.

H.Yeliz ÇAKIR
(Okur-Yazar-Çizer)

Oğluş ve ben H.Yeliz ÇAKIR
Oğluş ve ben

#Fipnedir #Fipnedenolur #Fip


Yorumlar

Popüler Yayınlar

Egoist insanlar ve istilacı göçmen Çekirge sürüsü metaforu

Hocam, Karikatürist Raşit YAKALI

İkna etmeye çalışarak ömür tüketiyoruz